هر كجا كه هستند . بُسر با سه هزار نيرو حركت كرد و بعد در وسط راه عده اى از آنها فرارى شدند يا از بين رفتند ، بالاخره با 2600 نفر آمد و به مدينه حمله كرد ، عده اى را كشت و به زور از مردم براى معاويه بيعت گرفت ، بعد به مكه و طائف حمله كرد و پس از آن به يمن حمله نمود و حتى زنها و بچه ها و از جمله دو پسر صغير عبيداللّه را كشت . نتيجه اين سفر اين شد كه سى هزار نفر را كشت . در شرح حال بُسر دارد كه وقتى حضرت على از جنايات او مطّلع شد به بُسر نفرين كرد كه خدايا عقلش را بگير ، بُسر هم در آخر كار ديوانه شد . ( 1 ) قضاوت ابن ابى الحديد در مورد معاويه در اينجا جمله اى را از ابن ابى الحديد در مورد معاويه نقل كنم ، او در شرح نهج البلاغه مى گويد : « و معاوية مطعون في دينه عند شيوخنا ( رحمهم الله ) يرمى بالزندقة . . . و لو لم يكن شىء من ذلك لكان في محاربته الإمام ما يكفي في فساد حاله » ( 2 ) معاويه نزد اساتيد ما از نظر دين مورد طعن است و او را زنديق مى دانند . . . و اگر معاويه هيچ يك از چيزهايى را هم كه برايش نقل كرده اند نداشته باشد ، همين كه با امام وقت و خليفه مسلمين جنگ كرد در فساد حال او كفايت مىكند . حضرت على ( عليه السلام ) خليفه مسلمانهاست ، معاويه عليه او قيام مىكند و به بُسر دستور مىدهد كه هر كجا شيعيان حضرت على را يافت از دم شمشير بگذراند ، ما اين را با چه منطقى مى توانيم درست كنيم . به هرحال اين خطبه مربوط به داستان حمله بُسربن ابى ارطاة به يمن است .

--> 1 - شرح ابن ابى الحديد ، ج 2 ، ص 18 ; الغارات ، ج 2 ، ص 633 ; تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 106 ; و منهاج البراعة ، ج 3 ، ص 360 2 - شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 340